ప్రాంతీయ యుద్ధం మొదలవ్వడానికి కేవలం 90 నిమిషాల ముందు, పాకిస్తాన్ దశాబ్దపు అతిపెద్ద దౌత్య అద్భుతాన్ని సాధించినట్లు కనిపించింది. కానీ అమెరికా మరియు ఇరాన్ మధ్య కుదిరిన ఈ రెండు వారాల కాల్పుల విరమణ ఒప్పందంపై ఇప్పుడు నీలినీడలు కమ్ముకుంటున్నాయి. పాకిస్తాన్ నిజంగా ఒక శాంతి ఒప్పందాన్ని కుదిర్చిందా లేక ఒక ప్రమాదకరమైన “అపార్థాన్ని” సృష్టించిందా? అని అంతర్జాతీయ రాజకీయ విశ్లేషకులు ఇప్పుడు ప్రశ్నిస్తున్నారు.

“లెబనాన్ లూప్‌హోల్” వివాదం

ప్రస్తుత వివాదానికి ప్రధాన కేంద్రం “లెబనాన్ లూప్‌హోల్”. ఏప్రిల్ 8న కాల్పుల విరమణను ప్రకటించిన తర్వాత, పాకిస్థాన్ ప్రధాని షెహబాజ్ షరీఫ్ ఈ ఒప్పందం లెబనాన్‌తో సహా “అన్ని చోట్లా” వర్తిస్తుందని బహిరంగంగా ప్రకటించారు.

అయితే, ఇస్లామాబాద్‌లో సంబరాలు ఎంతో కాలం నిలవలేదు. అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ మరియు వైస్ ప్రెసిడెంట్ జెడి వాన్స్ ఈ ఒప్పందం కేవలం అమెరికా మరియు ఇరాన్ మధ్య మాత్రమేనని, దీనికి లెబనాన్ లేదా హిజ్బుల్లాతో సంబంధం లేదని స్పష్టం చేశారు. దీనికి తగ్గట్టే, ఇజ్రాయెల్ లెబనాన్‌పై “ఆపరేషన్ ఎటర్నల్ డార్క్నెస్” పేరుతో దాడులను మరింత తీవ్రతరం చేసింది.

ఎవరిది తప్పు? దౌత్యపరమైన వ్యూహమా లేక అసమర్థతా?

పాకిస్థాన్ విదేశాంగ మంత్రిత్వ శాఖపై విమర్శలు వెల్లువెత్తుతున్నాయి. అమెరికా దాడుల నుండి ఇరాన్‌ను రక్షించడానికి మరియు ఇంధన సంక్షోభాన్ని నివారించడానికి, ఇస్లామాబాద్ రెండు దేశాలకు వేర్వేరు సమాచారాన్ని అందించి ఉండవచ్చని విశ్లేషకులు అనుమానిస్తున్నారు.

మిడిల్ ఈస్ట్ ఇన్స్టిట్యూట్ సీనియర్ ఫెలో డాక్టర్ అరష్ రహీమ్ మాట్లాడుతూ, “పాకిస్తాన్ రెండు వైపులా వేర్వేరు ముసాయిదాలను (Drafts) చూపి ఉండవచ్చు. టెహ్రాన్‌కు ఇది పూర్తి ప్రాంతీయ శాంతి అని నమ్మించి, వాషింగ్టన్‌కు ఇది కేవలం పరిమిత ఒప్పందం అని చెప్పి ఉండవచ్చు. ఇలా చేయడం వల్ల తాత్కాలికంగా యుద్ధం ఆగి ఉండవచ్చు కానీ, పాకిస్తాన్ దౌత్య విశ్వసనీయత దెబ్బతింది,” అని పేర్కొన్నారు.

పాకిస్థాన్ ప్రయత్నాలకు మద్దతు

విమర్శలు ఉన్నప్పటికీ, పాకిస్థాన్ చేసిన ప్రయత్నాన్ని కొందరు సమర్థిస్తున్నారు. యుద్ధం అంచున ఉన్న ప్రపంచాన్ని పాకిస్థాన్ కాపాడిందని అరబ్ లీగ్ ప్రతినిధి ఒకరు అభిప్రాయపడ్డారు. “లెబనాన్ విషయంలో అపార్థం ఉన్నప్పటికీ, మంగళవారం రాత్రి జరగాల్సిన భారీ విధ్వంసాన్ని ఆపడం పాకిస్థాన్ సాధించిన గొప్ప విజయమే,” అని వారు వాదిస్తున్నారు.

అమెరికా ప్రభుత్వం కూడా పాకిస్థాన్‌ను నేరుగా నిందించకుండా, ఇది ఒక “చట్టబద్ధమైన అపార్థం” (Legitimate Misunderstanding) అని పేర్కొంటూ వైస్ ప్రెసిడెంట్ వాన్స్ దౌత్యపరంగా మాట్లాడారు.

ఇస్లామాబాద్ శిఖరాగ్ర సమావేశం: నిర్ణయాత్మక ఘట్టం

పాకిస్థాన్ దౌత్యానికి అసలైన పరీక్ష నేడు, ఏప్రిల్ 10న మొదలవుతుంది. అమెరికా మరియు ఇరాన్ నుండి ఉన్నత స్థాయి ప్రతినిధులు అత్యవసర చర్చల కోసం ఇస్లామాబాద్ చేరుకుంటున్నారు.

ఈ సమావేశంలో 10-అంశాల ప్రణాళికను ఖరారు చేయడమే కాకుండా, కాల్పుల విరమణ సరిహద్దులను స్పష్టంగా నిర్వచించాల్సి ఉంటుంది. ఒకవేళ పాకిస్థాన్ ఈ రెండు దేశాల మధ్య ఉన్న అగాధాన్ని పూడ్చగలిగితే, అది ఆ దేశ చరిత్రలోనే అతిపెద్ద దౌత్య విజయంగా నిలుస్తుంది. లేనిపక్షంలో, ఈ “ఇస్లామాబాద్ గందరగోళం” మరింత పెద్ద ప్రాంతీయ యుద్ధానికి దారితీసే ప్రమాదం ఉంది.